Choroby nerwu bloczkowego (IV czaszkowego)

Oceń:
dr hab. n. med. Anna Kubatko-Zielińska
Katedra Okulistyki
Pracownia Patofizjologii Widzenia i Neurookulistyki, UJ CM, Kraków
Choroby nerwu bloczkowego (IV czaszkowego)

Co to jest i jakie są przyczyny?

Nerw bloczkowy – najdłuższy i najcieńszy nerw czaszkowy – unerwia mięsień skośny górny oka. Porażenie nerwu IV najczęściej ma przyczyny wrodzone, chociaż objawy mogą się pojawiać dopiero w dorosłym wieku. Jednostronne lub obustronne porażenie nerwu IV może także powstać w związku z urazem głowy. Rzadko porażenie to spowodowane jest zaburzeniami naczyniowymi.

Jak często występuje?

Nie ma dokładnych statystyk częstości występowania porażenia nerwu bloczkowego.

Jakie są objawy uszkodzenia?

Głównym objawem porażenia nerwu IV jest ograniczenie skośnego ruchu oka w dół w przywiedzeniu. Oko z porażonym mięśniem ustawione jest wyżej niż zdrowe. Skręt gałki ocznej na zewnątrz (ekscyklorotacja) kompensowany jest przez pochylenie głowy w stronę przeciwnego ramienia. Występuje podwójne widzenie w postaci pionowego rozchodzenia się obrazów, które jest najintensywniejsze przy patrzeniu w dół i powoduje trudności na przykład przy schodzeniu po schodach.

Jak lekarz stawia rozpoznanie?

U chorych z porażeniem nerwu IV występuje charakterystyczny objaw Bielschowsky’ego, który pojawia się podczas pochylania głowy na bark po stronie chorego oka. Polega on na zbaczaniu ku górze oka z porażonym mięśniem skośnym górnym. U zdrowej osoby podczas pochylania głowy na bark oko po tej samej stronie wykonuje ruch skrętu do wewnątrz (tzn. ruch incyklorotacji), głównie na skutek działania mięśnia skośnego górnego. U chorego z porażeniem tego mięśnia rolę skręcania oka do wewnątrz przejmuje prawidłowo działający mięsień prosty górny chorego oka. Równocześnie jednak mięsień ten unosi oko, co manifestuje się wspomnianym zbaczaniem oka ku górze.

Jakie są sposoby leczenia?

Porażenie może ustępować nawet kilkanaście miesięcy. W celu zmniejszenia podwójnego widzenia podaje się niekiedy toksynę botulinową A do mięśnia skośnego dolnego chorego oka. Zabieg ten powoduje osłabienie działania mięśnia skośnego dolnego, który jest nadmiernie silny przy porażeniu mięśnia skośnego górnego, zmniejszenie wielkości kąta zeza oraz zmniejszenie lub ustąpienie podwójnego widzenia. Jeżeli nie ma dużego porażenia skręcania oka, można zastosować okulary pryzmatyczne. Często konieczne jest leczenie operacyjne mięśni chorego, a niekiedy też zdrowego oka, którego jednak nie powinno się podejmować przed upływem 6–12 miesięcy od pojawienia się porażenia.

Co zrobić po zakończeniu?

Chory wymaga okresowych kontroli okulistycznych.

Jak uniknąć zachorowania?

Nie ma sposobów zapobiegania wrodzonym i idiopatycznym porażeniom nerwu bloczkowego. Z uwagi jednak na fakt, że jedną z częstych przyczyn są urazy głowy, należy dążyć do zminimalizowania ich liczby przez odpowiednie zabezpieczenie głowy np. kaskiem ochronnym w czasie pracy czy jazdy na rowerze.

Udostępnij:

Dodanie komentarza oznacza akceptację regulaminu

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

 

Aktualności

  • Pacjenci będą mogli dopłacić
    Pacjenci będą mogli dopłacić do nowoczesnej soczewki czy protezy, korzystając z publicznych świadczeń - twierdzi "Dziennik Gazeta Prawna". Projektem ustawy o wyrobach medycznych wprowadzającym nowy mechanizm rozliczeń już jutro zajmie się kolegium Ministerstwa Zdrowia.
  • Soczewki kontaktowe utrzymają niższy VAT
    Sprzedaż soczewek kontaktowych do korekty wzroku nadal będzie korzystać z obniżonej stawki VAT, ale soczewki, czy szkła niesłużące leczeniu będą opodatkowane podstawową stawką VAT - przewiduje projekt nowelizacji ustawy o VAT.
  • Polscy okuliści chcą ulepszyć gogle noktowizyjne
    Wojskowi okuliści chcą współuczestniczyć w opracowaniu specjalnej nakładki na gogle noktowizyjne, która umożliwi w warunkach ograniczonej widoczności nocą korzystanie z nich jednocześnie do dali i bliży. W prace zaangażowani są m.in. lekarze z WIM.

Przychodnie i gabinety lekarskie w pobliżu

Leki

Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies