24 listopada 2014 roku
poczta
zaloguj się
 
Okulistyka - Medycyna Praktyczna: Lekarze pacjentom
medycyna praktyczna dla pacjentów

Żółte plamki na powiekach

13.09.2011

Pytanie nadesłane do redakcji:

Mam 26 lat i żółte plamki na powiekach. Widziałam takie plamki u osób starszych i słyszałam, że jest to objaw wysokiego cholesterolu. Natomiast mój cholesterol jest w normie. Czy są jeszcze jakieś inne powody takich plamek? Co zrobić, aby się ich pozbyć?

Odpowiedział:

dr med. Arkadiusz Pogrzebielski
Klinika Okulistyki i Onkologii Okulistycznej
Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum w Krakowie

Kępki żółte (żółtaki, xanthelasma) to żółte, grudkowe zmiany skórne, które najczęściej występują na powiekach w pobliżu kąta wewnętrznego oka. Zmiany te są często symetryczne, mogą zajmować wszystkie cztery powieki, choć częściej zdarzają się w powiekach górnych niż dolnych.

REKLAMA

Kępki żółte mają różnorodne kształty, są płaskie lub nieco wypukłe, mają różną wielkość, a w dotyku mogą być miękkie lub półtwarde, choć niekiedy ulegają zwapnieniu i wtedy stają się twarde. Kępki żółte wykazują tendencję do powolnego wzrostu i zlewania się ze sobą. Obecność mnogich kępek określa się jako żółtakowatość (ksantomatozę).

Kępki żółte występują dość rzadko. W badaniach stwierdzono, że choroba dotyczy częściej kobiet niż mężczyzn. Zmiany mogą pojawić się między 15. a 73. rokiem życia, jednak szczyt częstości występowania kępek żółtych stwierdza się w 4. i 5. dekadzie życia.

Powstawanie kępek żółtych wiąże się z pochłanianiem przez makrofagi nadmiernej ilości tłuszczów (lipidów) i tworzenia się w ten sposób tzw. komórek piankowatych, w których obecne są wewnątrzkomórkowe depozyty cholesterolu i jego estrów.

Niemal w połowie przypadków kępki żółte występują u osób ze zwiększonym stężeniem lipidów w surowicy. Niekiedy ich obecność wiąże się ze zmniejszonym stężeniem frakcji cholesterolu o dużej gęstości (tzw. dobrego cholesterolu, HDL) i zwiększonego stężenia frakcji cholesterolu o niskiej gęstości (tzw. złego cholesterolu, LDL). Kępki żółte stwierdza się częściej u chorych z hiperlipidemią typu II oraz typu IV. Opisano rodzinne przypadki występowania tych zmian. Jednak większość kępek żółtych dotyka osoby, u których nie ma żadnych zaburzeń lipidowych.

Kępki żółte mają charakter łagodny i nie wykazują tendencji do złośliwienia. Sprawiają głównie problemy kosmetyczne. Obecność kępek żółtych nie zaburza funkcji powiek. Rozpoznanie stawia się na podstawie wyglądu zmian skórnych. Inne zmiany rzadko przypominają kępki żółte, jednak w przypadku jakichkolwiek wątpliwości diagnostycznych wskazane jest chirurgiczne usunięcie zmian i badanie histopatologiczne.

Najczęstszy sposób postępowania polega na wycięciu chirurgicznym. Jest to szczególnie przydatne w przypadku małych zmian o charakterze liniowym. Niewielkie blizny można wówczas całkowicie ukryć w fałdach skórnych powiek, zwłaszcza górnych. W przypadku zmian umiejscowionych w powiekach dolnych ryzyko powstania blizn zawsze jest nieco większe niż w przypadku powiek górnych.

Inną opcją są zabiegi laserowe przy użyciu lasera CO2. Zaletą takiego postępowania jest brak krwawienia, brak konieczności zakładania szwów skórnych oraz krótki czas trwania procedury. Należy jednak pamiętać, że także przy tej metodzie leczenia istnieje ryzyko powstania blizn, jak również odbarwienia skóry.

Niestety nawroty – czy to po leczeniu chirurgicznym, czy po leczeniu laserowym – są częste. Po chirurgicznym usunięciu kępek żółtych u ok. 40% pacjentów zmiany pojawiają się na nowo. W przypadku kolejnego zabiegu chirurgicznego prawdopodobieństwo nawrotów jest jeszcze większe. Dwadzieścia sześć procent nawrotów ma miejsce w ciągu pierwszego roku po zabiegu. Ryzyko nawrotów jest większe u pacjentów z zaburzeniami gospodarki lipidowej oraz u tych, u których zmiany wystąpiły na wszystkich czterech powiekach.

Z powodu częstszego występowania kępek żółtych u chorych z zaburzeniami gospodarki lipidowej zaleca się badanie stężenia LDL, HDL i triglicerydów. W przypadku występowania u pacjenta zaburzeń gospodarki lipidowej zaleca się stosowanie diety niskotłuszczowej oraz różnego rodzaju leków, w zależności od typu tych zaburzeń. Należy jednak pamiętać, że zmiana nawyków żywieniowych i diety, choć niezwykle istotna u pacjentów z zaburzeniami lipidowymi, tylko w niewielkim stopniu powoduje cofanie się kępek żółtych w skórze.


Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

 

Aktualności

  • Jednak nie będzie ograniczeń w leczeniu zaćmy
    Minister zdrowia wycofał się z pomysłu płacenia za usuwanie zaćmy tylko u pacjentów z bardzo zaawansowaną chorobą.
  • Pacjenci z zaćmą apelują do okulistów
    Dyrektor Polskiego Związku Niewidomych Małgorzata Pacholec zwróciła się w liście otwartym z apelem do wszystkich okulistów o "wspólne działania, których celem ma być przeciwdziałanie obniżaniu jakości świadczeń zdrowotnych udzielanych w Polsce, a także przeciwdziałanie formalizmowi, który oddziela pacjenta od lekarza".
  • Jaskra powinna być częściej leczona chirurgicznie
    Jaskra jest często zbyt późno wykrywana i zbyt późno kwalifikowana do leczenia chirurgicznego – poinformowała okulistka prof. Ewa Mrukwa-Kominek. 12 marca, jak co roku, obchodzony jest Światowy Dzień Jaskry.

Gdzie się leczyć

Lekarz specjalista
Okulista
Szukaj
Szpitale, przychodnie, gabinety
Okulistyka
Szukaj

Zadaj pytanie ekspertowi:

Lekarze komentują