Błyski w oku (fotopsje, fosfeny oraz teichopsje)

Błyski w oku (fotopsje, fosfeny oraz teichopsje)Oceń:
(3.91/5 z 11 ocen)
dr n. med. Arkadiusz Pogrzebielski
Ośrodek Chirurgii Oka Prof. Zagórskiego w Krakowie
Oculus - Krakowskie Centrum Okulistyczne, Kraków
Scanmed, Szpital św. Rafała w Krakowie
Błyski w oku (fotopsje, fosfeny oraz teichopsje)
Źródło: wikipedia.org

Co to jest i jakie są przyczyny?

Błyski w oku to wrażenia wzrokowe powstające w gałce ocznej lub w układzie nerwowym w wyniku pobudzania siatkówki, nerwu wzrokowego lub struktur ośrodkowego układu wzrokowego przez bodźce innego typu niż światło.

Najczęściej spotykane błyski w oku to fotopsje. Powstają one na skutek mechanicznego pociągania siatkówki przez przylegające do niej ciało szkliste. Ciało szkliste to substancja wypełniająca wnętrze gałki ocznej, przypominająca żel, która wskutek starzenia ulega upłynnianiu. W trakcie tego procesu powstają w nim zarówno zagęszczenia, jak i tworzą się rozrzedzone obszary (lakuny) wypełnione płynem. Stopniowo nasilają się także procesy obkurczania w całości ciała szklistego oraz jego odłączania od siatkówki (tylne odłączenie ciała szklistego [posterior vitreous detachment – PVD]). W chwili pociągania siatkówki przez ciało szkliste powstaje wrażenie wzrokowe przypominające błysk. Jeśli w jego wyniku następuje jej przedarcie i odwarstwienie (zob. Odwarstwienie siatkówki przedarciowe); to objawia się to nagłym pojawieniem się w polu widzenia ciemnych kropek (przy przerwaniu naczynia krwionośnego w siatkówce i krwawieniu) lub ciemnej zasłony, prowadzącej do całkowitej utraty wzroku (gdy odwarstwienie obejmie plamkę). Innym rodzajem błysków są fosfeny (zjawiska entoptyczne) wywołane przez mechaniczne uciskanie gałki ocznej (jest to tzw. fenomen oczno-palcowy) lub przez szybkie ruchy gałki ocznej (tzw. fosfeny Flicka). Niekiedy są one wynikiem zmian chorobowych, takich jak: zaburzenia ukrwienia, zawał płata potylicznego mózgu czy niewydolność w układzie kręgowo-podstawnym. Mogą je również wywołać: działania niepożądane niektórych leków, pole elektromagnetyczne, substancje psychoaktywne oraz nadmierna wentylacja płuc (hiperwentylacja).

Błyski w oku mogą także towarzyszyć migrenowym bólom głowy z aurą wzrokową lub aurze migrenowej bez bólu głowy. Wówczas swoim kształtem przypominają zygzakowate zarysy fortyfikacji, mogące się rozszerzać i przesuwać okrężnie w polu widzenia. Nazywane są iluzjami fortyfikacyjnymi (teichopsjami).


Ryc. Iluzje fortyfikacyjne (teichopsje); źródło: wikipedia.org

Jak często występuje?

Dotychczas nie przeprowadzono badań dotyczących częstości występowania błysków w oku, jednak w praktyce klinicznej często spotyka się pacjentów zgłaszających tego typu dolegliwości.

Jak się objawiają?

Błyski w oku opisywane są przez pacjentów jako „zygzaki”, „błyskawice”, przypominające kształtem te występujące w czasie burzy lub bezkształtne „rozbłyskiwanie się światła”. U chorych z migreną błyski przybierają zygzakowaty kształt przypominający fortyfikacje. Błyski są wyraźniej widoczne w przyciemnionym oświetleniu.

Co robić w razie wystąpienia objawów?

Pojawienie się błysków w oku powinno skłonić do wykonania badania dna oka z poszerzeniem źrenic (zob. Wziernikowanie dna oka) w celu ustalenia potencjalnych przyczyn.

Jak lekarz stawia diagnozę?

Na podstawie wywiadu z chorym i badania klinicznego.

Jakie są sposoby leczenia?

Fotopsje wywołane przez tylne odłączenie ciała szklistego same w sobie nie wymagają leczenia, ponieważ są one przejawem jego naturalnego procesu starzenia się. Leczenie można rozpocząć po udokumentowaniu, że nastąpiło pociąganie siatkówki przez ciało szkliste, a zwłaszcza powstały przedarcia siatkówki. Fosfenów nie leczy się w ogóle. Są one zjawiskiem fizjologicznym. Jeśli natomiast są one objawem innych chorób (np. zaburzenia ukrwienia, zawał płata potylicznego mózgu czy niewydolność w układzie kręgowo-podstawnym), należy leczyć wywołujące je choroby. Iluzje fortyfikacyjne towarzyszące migrenie leczy się tak jak migrenowe bóle głowy.

Czy możliwe jest całkowite wyleczenie?

Po pełnym odłączeniu się ciała szklistego od siatkówki fotopsje ustają całkowicie.

Co trzeba robić po zakończeniu leczenia?

Jeśli błyski w oku wywołane były przez pociągnie siatkówki prze ciało szkliste, okresowo należy kontrolować stan siatkówki.

Co robić, aby uniknąć zachorowania?

Nie ma możliwości zapobiegania powstawaniu błysków w oku.

Udostępnij:

Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu

    • Piotrek
      2016-08-16 16:27
      Mam 34 lata i od 1,5 roku pojawia mi się zygzak przed oczami. Jak na obrazku z artykułu. Trwa do 30 minut aż do wyjścia poza pole widzenia. Czasami trwa krócej i znika samoistnie. Okulista powiedział że wszystko jest w porządku, neurolog po rezonansie też nic niepokojącego nie widzi. Moja średnia częstotliwość to ok. jeden zygzak na 1,5 tygodnia. Z tym że zdarzają się dwumiesięczne przerwy ale są też okresy kiedy zygzak pojawia się 4 dni z rzędu, czasami nawet 2 razy na dzień. Zygzak potrafi też obudzić w środku nocy! Albo rano, burzę się a tu zygzak już w połowie "drogi". Jest to prawdopodobnie cicha migrena lub migrena acefaliczna, najprościej mówiąc migrena bez bólu głowy. Pomaga "podobno" magnez, ryboflawina (wit. B2 - mleko, jajka) oraz leki na serce tzw. beta blokery. Szkodzi to co przy zwykłej migrenie, stres, alkohol, kawa, brak snu itd.odpowiedz
      • Paweł
        2016-08-19 14:23
        Mam dokładnie to samo co opisałeś. Bardzo dziwna sprawa. Ostatnio to mi się nasiliło więc postanowiłem poszukać co to u licha jest ten pojawiający się zygzak. Przez ostatnie kilka dni pojawiał się w moim polu widzenia nawet 4 razy! Zaczynał się od błyszczącej kropki i już wiedziałem że "mam z głowy" normalne widzenie na jakieś pół godziny, bo tyle mniej więcej u mnie trzeba żeby z kropki rozwinęło się do kolistego zygzaka i do wyjścia z pola widzenia :-/ Wkurza mnie to cholernie. To mówisz że to migrena? Spróbuję tego co piszesz że pomaga. Może poskutkuję. Dzięki.odpowiedz
        • Piotrek
          2016-09-03 15:23
          Oczywiście artykuł ten który tutaj komentujemy jest w dziale okulistyka i dotyczy on głównie choroby oczu (pociągnięcia siatkówki i towarzyszących mu wrażeń wzrokowych) i jest tu tylko mała wzmianka o migrenie za to ilustracja dotyczy już wg mnie samej migreny. Zygzak migrenowy nie ma nic wspólnego z okiem, on powstaje "w mózgu" Czytałem gdzieś o przypadku gdzie usunięto komuś oczy z powodu innej choroby/wypadku jednak aurę migrenową ta osoba dalej widziała.odpowiedz
        • Piotrek
          2016-09-01 19:17
          Poczytaj sobie w internecie o "silent migraine", na zagranicznych stronach jest więcej informacji. Możesz sobie tłumaczyć w google translator. Na którejś ze stron jest opisany przypadek gdzie gość miał to 5 razy dziennie! Ale leki mu pomogły i częstotliwość zmniejszyła się chyba do 5 miesięcznie albo rocznie nie pamiętam. Też mi się to często zaczyna od punkcika. W zasadzie "najszybciej" zauważam to wtedy gdy akurat siedzę przy komputerze. W pewnym momencie czytając zaczynam nie widzieć jakiejś literki i wtedy już wiem że za chwilę będzie rozwijał się zygzak. Na początku często jest to właśnie taki świecący punkcik. Raz mam to z prawej strony pola widzenia raz z lewej, nie ma reguły. Na świeżym powietrzu z racji może mniej skupionego wzroku zauważam go zazwyczaj w późniejszym stadium. Z początku źle to znosiłem, teraz, z czasem, trochę się już "oswoiłem". Czytałem też że leczenie farmakologiczne stosuje się zazwyczaj jak częstość wynosi 1 zygzak na tydzień lub częściej lub utrudnia to np. pracę (kierowca, obsługa maszyn itp.)odpowiedz
Dodając komentarz akceptujesz regulamin

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

 

Aktualności

  • Są kolejki, nie ma pacjentów
    Z danych NFZ wynika, że w województwie śląskim czeka na operację usunięcia zaćmy ponad 84 tys. pacjentów. Tymczasem od początku roku z własnej woli z operacji zrezygnowało 5,2 tys. zapisanych, a 3176 innych bez uprzedzenia nie zgłosiło się do szpitala w dniu planowanej operacji.
  • Szansa na rozszerzenie programu leczenia AMD?
    O rozszerzenie programu lekowego, w oparciu o który można finansować leczenie wysiękowego zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem, okuliści i pacjenci zabiegają od dawna. Wiceminister zdrowia Krzysztof Łanda sygnalizuje, że jest to możliwe.
  • Lek nowej generacji na "suche oko"
    Zespół suchego oka stał się chorobą cywilizacyjną, podobnie jak otyłość i cukrzyca. Kolejną nadzieją w leczeniu tej dolegliwości jest nowej generacji lek o nazwie lifitegrast zatwierdzony przez amerykańską Agencję Żywności i Leków (FDA).

Przychodnie i gabinety lekarskie w pobliżu

Leki

Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies