Bakteryjne zapalenie spojówek

prof. dr hab. n. med. Marek Prost
Centrum Okulistyki Dziecięcej w Warszawie
Bakteryjne zapalenie spojówek

Co to jest i jakie są przyczyny?

Jest to zapalenie spojówek spowodowane przez bakterie, najczęściej przez różne szczepy paciorkowców i gronkowców, rzadziej bakterie gram-ujemne.

Jak często występuje?

Bakteryjne zapalenie spojówek jest, obok zapalenia alergicznego (zobacz: Alergiczne zapalenie spojówek), najczęstszą chorobą spojówek u dorosłych.

Jak się objawia?

Bakteryjne zapalenie spojówek może mieć charakter ostry lub przewlekły. Ostre zapalenie spojówek zaczyna się nagle w jednym oku. Po paru dniach stan zapalny obejmuje drugie oko. Najbardziej charakterystycznym objawem jest wydzielina ropna, która powoduje sklejenie brzegów powiek (szczególnie rano). Towarzyszy jej znaczne przekrwienie spojówek (zob. Zaczerwienienie oka). Ponadto powieki są obrzęknięte, co stwarza wrażenie ich opadania. W przebiegu zapalenia spowodowanego przez paciorkowce ß-hemolityczne lub Bordatella pertussis na powierzchni spojówki mogą się tworzyć błony.


Ostre bakteryjne zapalenie spojówek
Ryc. 1. Ostre bakteryjne zapalenie spojówek. Widoczne znacznie przekrwienie spojówki gałkowej.

W zapaleniu przewlekłym objawy te są o wiele mniej nasilone: przekrwienie spojówek jest mniejsze, a wydzielina ropna mniej obfita. Ze względu na mniejszy niż w zapaleniu ostrym ropotok, na brzegach powiek oraz na rzęsach mogą się pojawić łuseczki, będące wysuszoną wydzieliną ropną. W zapaleniu przewlekłym w spojówce mogą się rozwinąć brodawki spojówkowe.

Bakteryjne zapalenie spojówek zazwyczaj nie trwa dłużej niż 5–7 dni. Zajęcie rogówki przez proces zapalny jest bardzo rzadkie. Węzły chłonne zazwyczaj nie są powiększone.


Przekrwienie spojówki gałkowej w bakteryjnym zapaleniu spojówek
Ryc. 2. Umiarkowane przekrwienie spojówki gałkowej w przewlekłym, bakteryjnym zapaleniu spojówek.

Co robić w razie wystąpienia objawów?

Ponieważ zapalenie bakteryjne spojówki jest chorobą samoograniczającą się, można odczekać 3–5 dni przed zgłoszeniem się do lekarza okulisty.

Jak lekarz stawia diagnozę?

Istotny jest wywiad i badania oczu w biomikroskopie (lampie szczelinowej; zob. Badanie w lampie szczelinowej [biomikroskopia]). Do ustalenia rozpoznania nie są konieczne badania bakteriologiczne bezpośrednie, posiewy oraz badania cytologiczne. Testy te są wskazane tylko w ciężkich postaciach choroby, w nawrotowych stanach zapalnych, u chorych niereagujących na leczenie oraz w przypadku wątpliwości diagnostycznych. Należy pamiętać, że wyniki badań bakteriologicznych są zazwyczaj negatywne, jeżeli chory był uprzednio leczony antybiotykami w kroplach. Badania bakteriologiczne (badania bezpośrednie i posiewy) dość rzadko dają wyniki, które mają znaczenie dla dalszego leczenia. W dużym ich odsetku nie wykrywa się bakterii pomimo objawów bakteryjnego zapalenia spojówek. Poza tym bakterie (nierzadko chorobotwórcze) bardzo często występują w worku spojówkowym u osób zdrowych, nigdy nie mamy pewności, że wykryto bakterie będące przyczyną stanu zapalnego.

Jakie są sposoby leczenia?

Leczenie rozpoczyna się od zastosowania kropli antybiotykowych o szerokim zakresie działania przeciwbakteryjnego (fluorochinolony, aminoglikozydy). Ponieważ bakteryjne zapalenie spojówek jest chorobą, która ulega również samowyleczeniu, terapia ta ma przede wszystkim na celu skrócenie czasu trwania procesu zapalnego. Należy pamiętać o konieczności utrzymania odpowiedniego dawkowania kropli (np. fluorochinolony 4 x dziennie, aminoglikozydy 3 x dziennie), aby zmniejszyć możliwość rozwoju antybiotykooporności bakterii na stosowane leki.

Czy możliwe jest całkowite wyleczenie?

Całkowite wyleczenie stanu zapalnego możliwe jest w ciągu 5–7 dni.

Co robić po zakończeniu leczenia?

Po zakończeniu leczenia nie ma konieczności wykonywania badań kontrolnych.

Co zrobić, aby uniknąć zachorowania?

Częste mycie rąk i higiena skóry może zmniejszyć możliwość zakażenia bakteriami i rozwoju zapalenia spojówek (zob. Zaczerwienie oka – przeciwdziałanie przenoszeniu zakażeń).

Data utworzenia: 13.03.2013
Bakteryjne zapalenie spojówekOceń:
(3.52/5 z 21 ocen)
Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu
    • Piotr
      2017-12-20 20:03
      "Ponieważ bakteryjne zapalenie spojówek jest chorobą, która ulega również samowyleczeniu, terapia ta ma przede wszystkim na celu skrócenie czasu trwania procesu zapalnego. " Czy to pewna informacja ze przejdzie samo ? U mnie trwa juz ok 4 tyg, odczuwam poprawe oczy juz prawie w ogóle nie szczypią przy przemywaniu solą fizjologiczną a jeszcze tydzien temu mocno szczypały, Czy to oznacza ze stan zapalny przygasa i wyleczy sie do konca samo ? Czy jednak zastosowac nalezy antybiotyk ?odpowiedz
      • Kuba
        2018-01-05 07:52
        Jak to gronkowiec złocisty,to na żadne samowyleczenie nie ma szans.odpowiedz
    • Kamila
      2017-03-13 15:26
      Mam pytanie. Synek ( 2 lata) w piatek zachorowal na zapalenie spojowek (prawdopodobnie przyniosl ze zlobka) a od soboty ma zakraplane oczka kroplami z antybiotykami. Czy moze juz isc do zlobka czy jeszcze zaraza?odpowiedz
    • Anna
      2017-02-28 11:57
      Czy jest jakas inna metoda leczenia zapalenia spojowek u 5letniego dziecka. Poniewasz niekce dac sobie zakropic oczka kropelkamiodpowiedz
      • M
        2017-10-22 20:20
        Nie kcialo sie chodzic do szkolyodpowiedz
        • Buzia
          2018-02-11 11:23
          Faktycznie bardzo trudno jest kliknąć k zamiast h,prawie że niemożliwe do wykonania, prawda? Łatwiej się czepiać do czego popadnie...odpowiedz
          • grammaNazi
            2018-02-16 10:47
            trudno... po pierwsze nie "H" a "CH", po drugie "nie" z czasownikami piszemy osobno ;)odpowiedz
    • ola
      2016-10-08 22:32
      Mija rok kiedy miałam zapalenie spojowki (jednej) jednak oko od tamtego czasu caly czas jest sporo mneijsze od tego zdrowego i zapuchniete. Okulista twierdził że jest już dobrze. Czy jest coś co mogę zrobić żeby oko "wróciło do swojego normalnego rozmiaru/wygladu"?odpowiedz
      • Magda
        2017-08-29 13:54
        Czy Otrzymała Pani pomoc Lub odp?odpowiedz
    • Maria
      2016-08-31 18:48
      ja mam zapalenie spojowek...oczy czerwone, bola i rano sa powieki zaklejone..., dostalam od lekarza domowego krople, ktore jak zakrapam, wywoluja ostry pieczacy bol oka...czy mam przestac zakraplac czy zakraplac nadal???odpowiedz
      • Piotr
        2017-12-20 20:07
        Ból oka czy tylko pieczenie/szczypanie ? przy stanie zapalnym to nawet czysta woda powoduje szczypanie pieczenie.odpowiedz
      • choram
        2016-09-09 07:04
        Nie. To normalne przy pierwszych dniach.odpowiedz
    • Amelia
      2016-04-23 15:02
      Mam prawie 60 lat.Od lat 10 często mam zapalenie spojówek. Lekarz zapisuje mi krople Sulfacetamidum i maść Neomycinum. Owszem,pomaga na ...parę dni.Czasem są 2-3 miesięczne przerwy,ale przeważnie jedno zapalenie się kończy,a drugie zaczyna.Jaskry ani zaćmy nie mam. Proszę o radę,co robić?odpowiedz
      • pacjent z podobnym problemem
        2016-05-12 00:35
        a robila pani wymaz z oka?odpowiedz
        • Danuta
          2017-05-05 01:56
          Trzeba zdezynfekowac wszystkie przedmioty w domu jak i wczasie leczenia tak samo i po leczeniu, prosze tez zwrocic uwage na swoje kosmetyki ktore Pani uzywa, caly czas dotyka je Pani rekoma i naklada na twarz, Jak i w czasie leczenia jak i pare dni po tym trzeba je trzymac w zamrazalniku, myc czesto rece, posciel w ktorej Pani spi najlepiej jest przeprasowac goracym zelazkiem a poduszke wkladac do zamrazalki chocby na 2 godziny dziennie, bakterie zgina.I taka kuracje utzrymywac jeszcze jakis tydzien po leczeniu.odpowiedz

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Aktualności

  • Wizyty kwalifikacyjne do operacji zaćmy
    Mam nadzieję, że jeszcze w tym roku kryteria kwalifikacyjne do operacji zaćmy zostaną zaimplementowane do systemu. Jeżeli NFZ dodatkowo zwiększy pulę środków na przeprowadzanie zabiegów, tak jak postąpiono w ubiegłym roku, to istnieje realna szans na skrócenie czasu oczekiwania w kolejce do pół roku – powiedział mp.pl prof. Marek Rękas, konsultant krajowy w dziedzinie okulistyki.
  • FDA dopuszcza fotochromowe soczewki kontaktowe
    Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) 10 kwietnia br. dopuściła do obrotu pierwszą soczewkę kontaktową firmy Johnson & Johnson Vision Care, Inc., w której wykorzystano technologię Transitions Light Intelligent.
  • Senat za zwiększeniem dostępności programów TV dla niedowidzących i niedosłyszących
    Zwiększenie dostępności programów telewizyjnych dla osób niedowidzących i niedosłyszących - przewiduje znowelizowana ustawa o radiofonii i telewizji, którą Senat przyjął w poniedziałek bez poprawek.

Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies