Zapalenie spojówek u dorosłych

Zapalenie spojówek u dorosłychOceń:
prof. dr hab. n. med. Marek Prost
Centrum Okulistyki Dziecięcej w Warszawie
Zapalenie spojówek u dorosłych

Co to jest i jakie są przyczyny?

Spojówka jest przezroczystą, cienką błoną pokrywającą powierzchnię gałki ocznej oraz wewnętrzną powierzchnię powiek (zobacz: Budowa narządu wzroku).

Zapalenie spojówek występuje u każdej dorosłej osoby przynajmniej raz w życiu, a z reguły o wiele częściej.

Najczęstszą przyczyną stanów zapalnych spojówki u dorosłych są:

  • zmiany alergiczne,
  • zespół suchego oka,
  • zakażenia bakteryjne.

Inne mikroorganizmy, jak wirusychlamydie, wywołują zapalenie spojówek o wiele rzadziej. Większość zapaleń spojówek u dorosłych, pomimo niepokojącego wyglądu zewnętrznego, nie powoduje trwałych zmian w gałkach ocznych ani pogorszenia widzenia.

Jak często występuje?

W 9 krajach Europy Centralnej i Wschodniej przeprowadzono ostatnio badania epidemiologiczne, które wykazały, że pacjenci z zapaleniem spojówek stanowią 15–44% chorych zgłaszających się do lekarza okulisty oraz 8–39% pacjentów przyjmowanych przez lekarzy rodzinnych.

Jak się objawia?

Tabela 1. Podstawowe dolegliwości zgłaszane przez chorych w stanach zapalnych spojówek
świąd oczu → alergiczne zapalenie spojówek
pieczenie → zespół suchego oka
lepka wydzielina ropna → bakteryjne zapalenie spojówek

Tabela 2. Diagnostyka najczęściej spotykanych zmian zapalnych spojówek
Typ zapalenia Najczęstsza przyczyna Czas trwania Główne objawy kliniczne Objawy ogólne / uwagi
Alergiczne alergeny cały rok z zaostrzeniami na wiosnę bardzo duży świąd, wydzielina surowicza, umiarkowane przekrwienie najczęściej zapalenie alergiczne błony śluzowej nosa, alergiczne zmiany skórne, rzadziej astma oskrzelowa
Zespół suchego oka zaburzenia filmu łzowego cały rok pieczenie, wydzielina surowicza, umiarkowane przekrwienie często występuje u kobiet w okresie menopauzy oraz towarzyszy chorobom autoimmunologicznym (zapalenie stawów, kolagenozy, twardzina skórna), dermatologicznym (pemfigoid) oraz neurologicznym (choroba Parkinsona); może występować po zabiegach (laserowej korekcji wad wzroku - zabiegi refrakcyjne rogówki) oraz stosowaniu ogólnym różnych leków (np. przeciwhistaminowych, antykoncepcyjnych, obniżających ciśnienie tętnicze, przeciwarytmicznych, przeciwmigrenowych, przeciwdepresyjnych). Często zmianom w oczach towarzyszy suchość w ustach
Bakteryjne zazwyczaj paciorkowce i gronkowce 5–7 dni lepka, obfita wydzielina ropna i umiarkowane przekrwienie, czasami reakcja brodawkowa brak/-
Chlamydiowe Chlamydia trachomatis serotypy D-K dłużej niż 3 tygodnie z zaostrzeniami i remisjami wydzielina śluzowo-ropna, długi czas trwania zapalenia (dłużej niż 3 tyg.), odczyn grudkowy w spojówce, umiarkowane przekrwienie zapalenie płuc i ucha, zapalenie szyjki macicy i/lub pochwy (kobiety), objawowe lub bezobjawowe zapalenie cewki moczowej (mężczyźni), powiększone przyuszne węzły chłonne; najczęściej przenoszone drogą kontaktów płciowych; konieczne jest zbadanie i równoczesne leczenie partnera/partnerki osoby chorej
Wirusowe zazwyczaj adenowirusy, rzadziej wirus opryszczki pospolitej lub półpaśca 2–3 tygodnie obfita wydzielina surowicza i odczyn grudkowy w spojówce, znaczne przekrwienie, krwotoki podspojówkowe; bardzo zakaźne; często zmiany rogówkowe:
– adenowirusy: nacieki w postaci licznych białych plamek, punktowate
– opryszczka: nacieki drzewkowe (widoczne najlepiej po zabarwieniu fluoresceiną)
czasami w wywiadzie przebyte ostatnio zapalenie górnych dróg oddechowych, zapalenie ucha lub zapalenie gardła, często powiększone przyuszne węzły chłonne
Podkreślono najbardziej charakterystyczne objawy dla danego typu zapalenia.

Co robić w razie wystąpienia objawów?

W razie podejrzenia o zapalenie spojówki należy zgłosić się do lekarza okulisty celem wykonania badań diagnostycznych i rozpoczęcia leczenia.

Jak lekarz stawia diagnozę?

Tabela 3. Zapalenie spojówek – wytyczne diagnostyczne
Postać zapalenia spojówek Sugerowane testy diagnostyczne
zespół suchego oka rozpoznanie na podstawie występowania typowych objawów choroby w wywiadzie (pieczenie i suchość oczu) oraz badania: czasu przerwania filmu łzowego, wydzielania łez (test Schirmera), ocenę wysokości menisku łzowego, występowanie punktowych ubytków nabłonka rogówki w dolnej jej części lub w obrębie szpary powiekowej oraz fałdów spojówki równoległych do krawędzi powieki
bakteryjne rozpoznanie na podstawie wywiadu i badania oczu (ropna wydzielina powodująca sklejanie się brzegów powiek); bezpośrednie badania bakteriologiczne lub posiewy wskazane w: nawrotowych stanach zapalnych, u chorych niereagujących na leczenie oraz w przypadku wątpliwości diagnostycznych
wirusowe rozpoznanie na podstawie wywiadu i badania oczu (obfita, surowicza wydzielina, odczyn grudkowy spojówek, okres trwania objawów do 3 tyg., towarzyszące zapalenia górnych dróg oddechowych; testy diagnostyczne (hodowle, immunodiagnostyka) można wykonać w przypadku trudności diagnostycznych
chlamydie jeżeli rozpoznanie nie może być postawione na podstawie wywiadu i badania oczu (śluzowo-ropna wydzielina, odczyn grudkowy oraz przewlekły nawracający przebieg zapalenia), wskazane jest wykonanie badań cytologicznych wymazu z worka spojówkowego (ciałka Halberstädtera i Prowazeka), badanie bezpośrednie znakowanych fluoresceiną przeciwciał monoklonalnych lub PCR

Jakie są sposoby leczenia?

Sposoby leczenia omówione są przy poszczególnych chorobach.

Czy możliwe jest całkowite wyleczenie?

Rokowanie zostanie omówione są przy poszczególnych chorobach.

Co robić, aby uniknąć zachorowania?

Sposoby zapobiegania zostaną przedstawione przy omówieniu poszczególnych chorób.

Data utworzenia: 28.03.2013
Zapalenie spojówek u dorosłychOceń:
Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Aktualności

  • Polscy rezydenci okulistyki wyjadą do Szwajcarii
    Pięć klinik, trzy włoskie, jedna niemiecka oraz Klinika Okulistyki Ogólnej z Pododdziałem Okulistyki Dziecięcej Katedry Okulistyki UM w Lublinie włączono do programu szkolenia rezydentów Europejskiej Szkoły Zaawansowanych Studiów w Dziedzinie Okulistyki w Lugano. Pierwsi lubelscy rezydenci wyjadą do Szwajcarii już we wrześniu.
  • Trzykrotny wzrost liczby niewidomych na świecie do 2050 r.
    Do 2050 r. ponad trzykrotnie zwiększy się na świecie liczba osób, które stracą wzrok – prognozuje raport opublikowany przez „Lancet Global Health”. Wielu chorobom oczu powodującym ślepnięcie można jednak zapobiegać.
  • Sieć uderzy w pacjentów z zaćmą
    Po wprowadzeniu sieci szpitali budżet przeznaczony na operacje zaćmy skurczy się o 36 proc. Polskie Towarzystwo Okulistyczne przestrzega, że spowoduje do wydłużenie gigantycznych już dzisiaj kolejek oraz zwiększy odpływ publicznych pieniędzy do klinik zagranicznych.

Przychodnie i gabinety lekarskie w pobliżu

Leki

Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies