Błyski w oku (fotopsje, fosfeny oraz teichopsje)

Błyski w oku (fotopsje, fosfeny oraz teichopsje)Oceń:
(3.83/5 z 23 ocen)
dr n. med. Arkadiusz Pogrzebielski
Ośrodek Chirurgii Oka Prof. Zagórskiego w Krakowie
Oculus - Krakowskie Centrum Okulistyczne, Kraków
Scanmed, Szpital św. Rafała w Krakowie
Błyski w oku (fotopsje, fosfeny oraz teichopsje)
Źródło: wikipedia.org

Co to jest i jakie są przyczyny?

Błyski w oku to wrażenia wzrokowe powstające w gałce ocznej lub w układzie nerwowym w wyniku pobudzania siatkówki, nerwu wzrokowego lub struktur ośrodkowego układu wzrokowego przez bodźce innego typu niż światło.

Najczęściej spotykane błyski w oku to fotopsje. Powstają one na skutek mechanicznego pociągania siatkówki przez przylegające do niej ciało szkliste. Ciało szkliste to substancja wypełniająca wnętrze gałki ocznej, przypominająca żel, która wskutek starzenia ulega upłynnianiu. W trakcie tego procesu powstają w nim zarówno zagęszczenia, jak i tworzą się rozrzedzone obszary (lakuny) wypełnione płynem. Stopniowo nasilają się także procesy obkurczania w całości ciała szklistego oraz jego odłączania od siatkówki (tylne odłączenie ciała szklistego [posterior vitreous detachment – PVD]). W chwili pociągania siatkówki przez ciało szkliste powstaje wrażenie wzrokowe przypominające błysk. Jeśli w jego wyniku następuje jej przedarcie i odwarstwienie (zob. Odwarstwienie siatkówki przedarciowe); to objawia się to nagłym pojawieniem się w polu widzenia ciemnych kropek (przy przerwaniu naczynia krwionośnego w siatkówce i krwawieniu) lub ciemnej zasłony, prowadzącej do całkowitej utraty wzroku (gdy odwarstwienie obejmie plamkę). Innym rodzajem błysków są fosfeny (zjawiska entoptyczne) wywołane przez mechaniczne uciskanie gałki ocznej (jest to tzw. fenomen oczno-palcowy) lub przez szybkie ruchy gałki ocznej (tzw. fosfeny Flicka). Niekiedy są one wynikiem zmian chorobowych, takich jak: zaburzenia ukrwienia, zawał płata potylicznego mózgu czy niewydolność w układzie kręgowo-podstawnym. Mogą je również wywołać: działania niepożądane niektórych leków, pole elektromagnetyczne, substancje psychoaktywne oraz nadmierna wentylacja płuc (hiperwentylacja).

Błyski w oku mogą także towarzyszyć migrenowym bólom głowy z aurą wzrokową lub aurze migrenowej bez bólu głowy. Wówczas swoim kształtem przypominają zygzakowate zarysy fortyfikacji, mogące się rozszerzać i przesuwać okrężnie w polu widzenia. Nazywane są iluzjami fortyfikacyjnymi (teichopsjami).


Ryc. Iluzje fortyfikacyjne (teichopsje); źródło: wikipedia.org

Jak często występuje?

Dotychczas nie przeprowadzono badań dotyczących częstości występowania błysków w oku, jednak w praktyce klinicznej często spotyka się pacjentów zgłaszających tego typu dolegliwości.

Jak się objawiają?

Błyski w oku opisywane są przez pacjentów jako „zygzaki”, „błyskawice”, przypominające kształtem te występujące w czasie burzy lub bezkształtne „rozbłyskiwanie się światła”. U chorych z migreną błyski przybierają zygzakowaty kształt przypominający fortyfikacje. Błyski są wyraźniej widoczne w przyciemnionym oświetleniu.

Co robić w razie wystąpienia objawów?

Pojawienie się błysków w oku powinno skłonić do wykonania badania dna oka z poszerzeniem źrenic (zob. Wziernikowanie dna oka) w celu ustalenia potencjalnych przyczyn.

Jak lekarz stawia diagnozę?

Na podstawie wywiadu z chorym i badania klinicznego.

Jakie są sposoby leczenia?

Fotopsje wywołane przez tylne odłączenie ciała szklistego same w sobie nie wymagają leczenia, ponieważ są one przejawem jego naturalnego procesu starzenia się. Leczenie można rozpocząć po udokumentowaniu, że nastąpiło pociąganie siatkówki przez ciało szkliste, a zwłaszcza powstały przedarcia siatkówki. Fosfenów nie leczy się w ogóle. Są one zjawiskiem fizjologicznym. Jeśli natomiast są one objawem innych chorób (np. zaburzenia ukrwienia, zawał płata potylicznego mózgu czy niewydolność w układzie kręgowo-podstawnym), należy leczyć wywołujące je choroby. Iluzje fortyfikacyjne towarzyszące migrenie leczy się tak jak migrenowe bóle głowy.

Czy możliwe jest całkowite wyleczenie?

Po pełnym odłączeniu się ciała szklistego od siatkówki fotopsje ustają całkowicie.

Co trzeba robić po zakończeniu leczenia?

Jeśli błyski w oku wywołane były przez pociągnie siatkówki prze ciało szkliste, okresowo należy kontrolować stan siatkówki.

Co robić, aby uniknąć zachorowania?

Nie ma możliwości zapobiegania powstawaniu błysków w oku.

Data utworzenia: 24.04.2012
Udostępnij:
Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu
    • Kizia
      2017-03-06 13:02
      Od razu jak zobaczyłam te ilustracje wiedziałam ze dobrze trafiłam. Pokazują one dokładnie to co ja widzę przed oczami - a nie umiałam dokładnie opisać zjawiska. Trwało ono zawsze kilka-kilkanaście minut a potem znikało. Nie wiedziałam czy mam się martwić, czy nie. W czasie błysków moje widzenie wyraźnie się pogarszało, ale potem było normalne. Teraz rozumiem, że powinnam iść do okulisty aby zrobić badanie dna oka dla ustalenia przyczyn. I właśnie dlatego dziękuję wszystkim za to forum.odpowiedz
    • beta
      2017-02-27 17:28
      Ja mam błyski od kilku lat z częstotliwością kilkunastu razy do kilkudziesięciu na dobę , wrażenie jak przemieszczający się w polu widzenia płomień świecy. Chodziłam z tym do okulistów, większość ignorowała moje spostrzeżenia, ze nic mi nie jest, żadnych dodatkowych informacji. Dopiero trafiłam do jednego, który wyjaśnił, że jest to efekt oddzielania się ciała szklistego, że należy obserwować, nie dzwigać. Któregoś dnia pojawiły się błyski w postaci pierścienia, na drugi dzień w polu widzenia czarne duże smugi jakby pękło naczynie krwionośne. Wizyta w szpitalu na SOR. Stwierdzono całkowite oddzielenie się ciała szklistego, ale nie mam się co przejmować, bo ponoć co 2 osoba ma tę przypadłość, a błyski powinny teraz ustąpić. Dziwne. Na drugi dzień w polu widzenia szara przesłona. Znowu na SOR, niestety ten sam okulista, który nie widzi nic szczególnego mimo wykonania usg oka, mam obserwować. Ale co? Co ma mnie zaniepokoić? Nie potrafi dokładnie wyjaśnić, daje do zrozumienia ze jestem przewrażliwiona. Jadę do kliniki okulistycznej. Stwierdzono odwarstwienie siatkówki z przedarciem. Przechodzę zabieg witrektomii. Czytam w internecie przeżycia osób, które miały też stwierdzone odwarstwienie siatkówki, okazuje się, że często okuliści lekceważą pacjentów, niedokładnie badają, nie wszyscy umieją odczytywać obraz z badania usg. W odwarstwieniu liczą się godziny, przeoczone odwarstwienie zmniejsza szanse na odzyskanie pełnej sprawności widzenia. No ale przecież to nie ich oczy. Błyski nadal mam, nadal muszę się obserwować...odpowiedz
    • morango
      2017-01-13 11:01
      o, wreszcie wiem co mi się dzieje! :-) kilka lat temu miałam pierwszy atak, przestraszyło mnie to, akurat byłam w trakcie pisania i nie widziałam liter. Od tego momentu miałam ileś tam razy takie epizody, ale raczej rzadko. tzn np potrafiło być pół roku przerwy, epizod i dwa miesiące przerwy... W tym tygodniu miałam dwa razy zygzaki przed oczami, a przedtem gdzieś w lecie... kojarzę, że zazwyczaj pojawiały się gdy patrzyłam w ekran komputera, ostatnio w ekran telefonu. Nie zdarza mi się to często, ale ponieważ ostatnio miałam dwa razy atak w ciągu tygodnia pomyślałam że wybiorę się do okulisty, bo bałam się że będzie to jakaś choroba oczu. Przy czym ja miałam różnie: raz miałam na jednym oku tylko zygzak, raz szedł z końca jednego oka, przez całe oko, do drugiego oka... Ostatnio zaczynało się kropką (widzianą na obu oczach) przechodzącą w duży łuk, zanikający do góry oka. Fakt, głowa przy tym nie boli, ale jest to wkur zające że przez 20 minut mam utrudnione widzenie. + ja jestem wrażliwa na takie migotanie w oczach. Po 20 minutach czuję się otumaniona, jakbym wyszła z karuzeli, której nie lubię bardzo, co prawda nie mam zawrotów głowy, ale od tego błyskania czuję, że głowa mi puchnie.odpowiedz
      • monika
        2017-02-21 22:16
        Ja dzisiaj miałam to samo i też przy okazji patrzenia w monitorodpowiedz
        • monika
          2017-02-21 22:20
          dodam ze mam 30 latodpowiedz
    • morango
      2017-01-13 10:39
      Już do końca dnia czuję ciężką głowę. Cieszę, się że już wiem dlaczego tak się dzieje! Jeśli taki epizod miałby mi się przydarzać raz na pół roku, to w porządku, da się przeboleć. Widzę, że przyczyn wywołujących migrenę jest sporo i generalnie, żeby minimalizować ryzyko wystąpienia ataku powinno się: żyć bezstresowo, wysypiać się, nie przepracowywać, zdrowo jeść, ćwiczyć etc... spoko ;) Nie wiem dlaczego mi te ataki przytrafiają się akurat w danym momencie, może nakłada się wiele czynników na siebie takich jak np dużo kawy, niewyspanie i zmęczenie, okres (hormony!), stres? Nie wiem, nie mam pojęcia.odpowiedz
      • monika
        2017-02-21 22:17
        i ta ciężka głowa, to samo u mnie, pomogła tabletka na ból głowy pabialginaodpowiedz
    • panGiniu
      2016-12-31 18:18
      "Zygzaki" pierwszy raz pojawiły się u mnie ponad dwa lata temu i od tego czasu doświadczałem tego, co kilka miesięcy. Tego lata nasiliły się znacznie. Częstotliwość ataków zwiększała się z każdym kolejnym incydentem. Nie udawało mi się tego z niczym powiązać. Po ostatnim ataku, na początku września, całkowicie odpuściłem siłownie i ku mojej radości ataki zupełnie ustały. Aż do do wczoraj. Ne wiem co wywołało wczorajsze teichopsje, ale miałem znowu atak, po ponad 3 miesiącach przerwy.odpowiedz
      • Piotrek
        2017-01-01 10:48
        A w jakim jesteś wieku? Pamiętaj że jeżeli pojawiło Ci się to po 40 roku życia to z tego co czytałem powinieneś pójść do lekarza i wykluczyć wszystkie ewentualne chorobowe przyczyny aury. Jeśli jesteś młodszy to pewnie cicha migrena, ale też się warto zbadać. Ja ten rok zakończyłem z wynikiem 34 zygzaków. Najdłuższa przerwa jaką miałem, ale to w zeszłym roku, to 9 miesięcy, najkrótsza... 1 godzina! :/. Nie udało mi się tego powiązać z niczym, pojawia się w najróżniejszych momentach. Jedyna prawidłowość jest taka że mam te 2-4 tyg przerwy a potem 1 do 4 zygzaki dzień po dniu lub w innym ale krótkim okresie czasu.odpowiedz
    • Piotrek
      2016-08-16 16:27
      Mam 34 lata i od 1,5 roku pojawia mi się zygzak przed oczami. Jak na obrazku z artykułu. Trwa do 30 minut aż do wyjścia poza pole widzenia. Czasami trwa krócej i znika samoistnie. Okulista powiedział że wszystko jest w porządku, neurolog po rezonansie też nic niepokojącego nie widzi. Moja średnia częstotliwość to ok. jeden zygzak na 1,5 tygodnia. Z tym że zdarzają się dwumiesięczne przerwy ale są też okresy kiedy zygzak pojawia się 4 dni z rzędu, czasami nawet 2 razy na dzień. Zygzak potrafi też obudzić w środku nocy! Albo rano, burzę się a tu zygzak już w połowie "drogi". Jest to prawdopodobnie cicha migrena lub migrena acefaliczna, najprościej mówiąc migrena bez bólu głowy. Pomaga "podobno" magnez, ryboflawina (wit. B2 - mleko, jajka) oraz leki na serce tzw. beta blokery. Szkodzi to co przy zwykłej migrenie, stres, alkohol, kawa, brak snu itd.odpowiedz
      • Paweł
        2016-08-19 14:23
        Mam dokładnie to samo co opisałeś. Bardzo dziwna sprawa. Ostatnio to mi się nasiliło więc postanowiłem poszukać co to u licha jest ten pojawiający się zygzak. Przez ostatnie kilka dni pojawiał się w moim polu widzenia nawet 4 razy! Zaczynał się od błyszczącej kropki i już wiedziałem że "mam z głowy" normalne widzenie na jakieś pół godziny, bo tyle mniej więcej u mnie trzeba żeby z kropki rozwinęło się do kolistego zygzaka i do wyjścia z pola widzenia :-/ Wkurza mnie to cholernie. To mówisz że to migrena? Spróbuję tego co piszesz że pomaga. Może poskutkuję. Dzięki.odpowiedz
        • Piotrek
          2016-09-03 15:23
          Oczywiście artykuł ten który tutaj komentujemy jest w dziale okulistyka i dotyczy on głównie choroby oczu (pociągnięcia siatkówki i towarzyszących mu wrażeń wzrokowych) i jest tu tylko mała wzmianka o migrenie za to ilustracja dotyczy już wg mnie samej migreny. Zygzak migrenowy nie ma nic wspólnego z okiem, on powstaje "w mózgu" Czytałem gdzieś o przypadku gdzie usunięto komuś oczy z powodu innej choroby/wypadku jednak aurę migrenową ta osoba dalej widziała.odpowiedz
        • Piotrek
          2016-09-01 19:17
          Poczytaj sobie w internecie o "silent migraine", na zagranicznych stronach jest więcej informacji. Możesz sobie tłumaczyć w google translator. Na którejś ze stron jest opisany przypadek gdzie gość miał to 5 razy dziennie! Ale leki mu pomogły i częstotliwość zmniejszyła się chyba do 5 miesięcznie albo rocznie nie pamiętam. Też mi się to często zaczyna od punkcika. W zasadzie "najszybciej" zauważam to wtedy gdy akurat siedzę przy komputerze. W pewnym momencie czytając zaczynam nie widzieć jakiejś literki i wtedy już wiem że za chwilę będzie rozwijał się zygzak. Na początku często jest to właśnie taki świecący punkcik. Raz mam to z prawej strony pola widzenia raz z lewej, nie ma reguły. Na świeżym powietrzu z racji może mniej skupionego wzroku zauważam go zazwyczaj w późniejszym stadium. Z początku źle to znosiłem, teraz, z czasem, trochę się już "oswoiłem". Czytałem też że leczenie farmakologiczne stosuje się zazwyczaj jak częstość wynosi 1 zygzak na tydzień lub częściej lub utrudnia to np. pracę (kierowca, obsługa maszyn itp.)odpowiedz
          • pacjentka
            2016-11-18 00:41
            Mam 31 lat i tegoroczne doświadczenia z cotygodniowym zygzakiem bez bólu głowy, do tego drętwienie dłoni i stóp, słabość. Ciśnienie, krew i inne wyniki idealnie. Rezonans- małe niedokrwienia w mózgu, rozsypany kręgosłup szyjny (prawdopodobna przyczyna). Pomogły bardzo szybko wspomniane leki na serce oraz na poszerzenie naczyń mózgowych.odpowiedz
            • Piotrek
              2016-12-06 09:10
              Ale lekarz postawił Ci jakąś diagnozę? powiedział że to migrena? Zygzak zupełnie przestał się pojawiać, czy zmniejszyła się częstotliwość? Ja nie jestem przekonany że to kręgosłup jest przyczyną. Miałem rtg szyjnego które wykazało spłycenie lordozy szyjnej, ale lekarz powiedział że to nic wielkiego. Miałem miesiąc temu usg tętnic szyjnych które wyszło bardzo dobrze, no i rezonans który też nic nie pokazał. Chociaż swojego czasu miałem taki epizod gdzie doszło do silnych zawrotów głowy, podwójnego widzenia. Stwierdzono wtedy na podstawie wywiadu (nie badań) niewydolność podstawno-kręgową. Ale to było jakieś 2-3 lata przed zygzakiem. Trzy razy zdarzyło mi się też drętwienie palców jednej ręki (chwilowe - trwające maksymalnie 5 min) w odstępie niemal rocznym, ale na tyle charakterystyczne i wyraźne że je dobrze zapamiętałem.odpowiedz
              • Jan
                2017-04-07 10:57
                Tez mam zygzaki ja sadze ze to od alergi ona mi obkurcza naczynia krwionosne mam niskie cisnienie . Jak wyzej przeczytalam o zwezonych naczyniach to sie zgadza . A teraz napisze .wazne prosze wpisac jakie choroby powoduje grzybica wszystki migreny tez przy migrenie tez sie obkurczaja naczynia krwionosne . Ja zaczelam sie leczyc na grzybice . Mozna zrobic badanie kalu na posiew na grzybyodpowiedz
              • Kasia
                2016-12-26 22:03
                Właśnie przed chwilą, miałam zygzaka trwającego ok 20 min. i podobnie do Waszych przypadków zaczęło mi się od kropki przez którą nie mogłam czytać na telefonie. Zygzak zniknął idąc w górę oka. Głowa mnie nie boli. Mam 37 lat i to mój drugi w życiu zygzak, pierwszy miałam parę miesięcy temu. Muszę poczytać o tym i chyba odwiedzić neurologa. Dodam, że nie choruje, prowadzę zdrowy tryb życia, jednak przyczyną zygzaka może być u mnie stres.odpowiedz
                • Aga
                  2017-03-20 12:28
                  Hej. Tez mialam atak tego cholerstwa zaczyna sie od bialej malej plamki a pozniej rozszerza sie i jest wlasnie jaki bialy zygzak i jakby obraz falowal . Wtedy klade sie spokojnie mija po 5min. Widze normalnie. Lekarz okulista. zbadal mi wzrok dno oko i nic. Sters ...w najprostrzy sposob wyladowanie napiecia nawet jesli sie zdaje ze sie nie stresujecie to tak wlasnie to dziala. Pozdrawiam.odpowiedz
                • Piotrek
                  2016-12-29 21:55
                  A ja mam teraz. Miałem miesiąc przerwy. Muszę przyznać że generalnie zygzakowi nie towarzyszą w moim przypadku żadne inne dolegliwości. Miałem go już raz w trakcie jazdy samochodem i też nie było najgorzej... chyba się już przyzwyczaiłem. Jeśli wybierasz się do neurologa, to proponuje zapisywać datę i godzinę migreny oraz czas trwania. Jeśli używasz smartfona to są takie aplikacje jak "migraine buddy", które ułatwią Ci tę czynność. Warto to potem pokazać lekarzowi. Niestety jesteśmy w takim wieku w którym migrena najczęściej atakuje, czyli między 30 a 40 rokiem życia. Pocieszeniem jest to że z wiekiem ich intensywność maleje.odpowiedz
                  • BEATA
                    2017-05-22 21:59
                    Nie prawda ja z migrena walcze 33 lata ,pojawila sie u mnie jak mialam 21 lat .Caly czas jest ze mna ,przyjaciolka mnie zostawila ,a migrena nie chce sie odczepic .U mnie z wiekiem jest jeszcze gorzej ,wymioty i jednoczesnie biegunka czsami mecze sie jeden dzien a czasami dwa ,wymioty sa tak silne ze przez kilka dni dochodze do siebie uzupelniam elektrolity ,plyny.Jestem juz w powaznym wieku i coraz gorzej ja przechodze a ataki sa czeste niestetyodpowiedz
                  • piotrek
                    2016-12-31 12:22
                    Muszę jeszcze dodać że godzinę później o 23 miałem drugiego zygzaka! z drugiej trony pola widzenia. Więc jak widzicie może też być zygzak zaraz po zygzaku.odpowiedz
Dodając komentarz akceptujesz regulamin

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

 

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Aktualności

  • Implant oczodołu z drukarki 3D
    Nowatorski zabieg rekonstrukcji oczodołu z wykorzystaniem indywidualnego wszczepu został przeprowadzony 31 maja w Klinice Chirurgii Szczękowo-Twarzowej Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego kierowanej przez dr hab. Barbarę Drogoszewską.
  • W Krakowie powstała ścieżka sensoryczna dla niewidomych i słabowidzących
    W Krakowie powstała ścieżka sensoryczna, dzięki której dzieci i młodzież z dysfunkcją wzroku mogą nauczyć się pewnie poruszać w zróżnicowanym terenie: w mieście, lesie, na plaży czy w górach.
  • XIII misja Okulistów dla Afryki
    "Afryka wschodnia, północno-zachodnia część Tanzanii, okolice jeziora Wiktoria, 1800 m n.p.m., mała miejscowość o dźwięcznej nazwie Kiabakari – właśnie tam przyszło mi odbyć moją pierwszą w życiu misję medyczną" - dr Martyna Pieniążek opowiada o swoich doświadczeniach w ramach XIII misji Okulistów dla Afryki.

Przychodnie i gabinety lekarskie w pobliżu

Leki

Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies